Website hoạt động như thế nào ?

Để hiểu được cách mà một website hoạt động, chúng ta cần đi tìm hiểu xem website bao gồm những thành phần nào và các công cụ/ phương tiện giúp nó hoạt động ra sao.

Các thành phần của website


Web server

  • Web server: Là nơi lưu trữ mã nguồn và nội dung website;
  • Web server được xác định bởi địa chỉ IP;
  • Web server (riêng) thường dành cho những website lớn, các website nhỏ và trung bình thì thường sử dụng một phần nhỏ tài nguyên của web server. Có thể là shared hosting hoặc máy chủ ảo VPS;

Tên miền (domain)

  • Có thể hiểu tên miềntên thay thế cho địa chỉ IP của máy chủ web, bởi địa chỉ IP là một dãy số rất khó nhớ. Do đó người ta gán (định danh)  địa chỉ IP thành một chuỗi ký tự và nó dễ nhớ hơn (ví dụ: thay vì ghi nhớ địa chỉ 210.211.113.135 ta sẽ nhớ chuỗi “hocban.vn” và tương tự, điều này được thực hiện  với hàng triệu website khác).
  • Việc gán (ánh xạ) tên miền cho địa chỉ IP được thực hiện bởi hệ thống phân giải tên miền (DNS);

Dữ liệu

  • Dữ liệu người dùng – hay cơ sở dữ liệu: tạm hiểu là những thông tin được lưu trữ về người dùng như:  Tên đăng nhập, mật khẩu, nhật ký hoạt động (viết, chỉnh sửa bài viết, thiết đặt website,.vv..);
  • Dữ liệu website: gọi chung cho tất cả các tập tin đa phương tiện như văn bản, âm thanh, hình ảnh, video,.. được lưu trữ trên máy chủ web.

Mã nguồn

  • Để dễ hình dung, ở đây xem như mã nguồn là một phần mềm hoàn chỉnh nó được cài đặt lên web server/hosting của bạn, nó như công cụ để tạo lập và quản lý nội dung website.
  • Hiện nay mã nguồn web thường là các phần mềm quản trị nội dung như Joomla, WordPress, Drupal,…

Giao diện người dùng

  • Giao diện người dùng là tất cả sự bố trí, trình bày nội dung trên website, bao gồm: bố cục, màu sắc, font chữ, hiệu ứng,… mà người truy cập website có thể thấy và tương tác;
  • Giao diện người dùng là những gì mà người dùng nhìn thấy sau khi các đoạn mã đằng sau nó được dịch (đằng sau một website “đẹp lung linh – sinh động ” mà chúng ta nhìn thấy là những đoạn chương trình, dưới dạng ngôn ngữ HTML xen lẫn với ngôn ngữ tự nhiên).

Các công cụ hỗ trợ


Trình duyệt web

  • Một trang web là một tập tin dưới dạng ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản có thể là HTML, XML. Người dùng rất khó đọc hoặc không thể đọc loại ngôn ngữ này;
  • Tập tin HTML sẽ chứa nhiều phần tử khác nhau và các phần tử này được sắp xếp, định dạng theo chương trình có trong file CSS;
  • Nhiệm vụ của trình duyệt web là làm cho nội dung trong các file HTML, XML hiển thị theo bố cục định sẵn trong file CSS.
  • Tóm lại: trình duyệt  là phần mềm, mà thông qua nó, người dùng có thể đọc/xem và tương tác với website.

Mạng máy tính

  • Mạng Internet: là mạng kết nối thông tin toàn cầu, máy chủ web được kết nối với Internet, nhờ đó ta có thể truy cập website từ bất kỳ nơi nào có Internet;
  • Mạng cục bộ LAN: đây là mạng máy tính được hình thành bởi một nhóm các máy tính kết nối lại với nhau, website có thể cài đặt trên máy chủ web nội bộ và các máy khách có thể truy cập trong phạm vi nội bộ này. Cái này rất ít sử dụng nên ở đây chúng ta cũng không cần tìm hiểu sâu.
  • khi nói đến website và mạng máy tính thì cứ mặc định mạng đó là mạng Internet.

Vậy một website hoạt động như thế nào ?


Để dễ hình dung về cách hoạt động của một website, các bạn có thể tham khảo sơ đồ dưới đây (xem như website được cài đặt trên một máy chủ riêng).

website hoat dong nhu the nao

Sơ đồ mô tả hoạt động của website

Các bạn mô tả hoạt động của nó theo theo trình tự đã đánh số nhé. Sau đây là mô tả theo cách hiểu của mình để các bạn tham khảo:

  1. Đầu tiên người dùng nhập vào trình duyệt một địa chỉ có dạng: https://hocban.vn, thực ra bạn chỉ cần gõ “hocban.vn” là trình duyệt sẽ tự hiểu và đổi thành đường dẫn ở trên.
  2. Trình duyệt gửi yêu cầu đến máy chủ DNS.
  3. Hệ thống DNS trả kết quả phân tích tên miền trong đường dẫn đã gửi là hocban.vn, nó có địa chỉ máy chủ là 210.211.113.135 (cái này lúc đăng ký người ta đã gán sẵn, máy chủ DNS chỉ cần nhớ thôi).
  4. Sau khi nhận được địa chỉ IP – nơi lấy dữ liệu, trình duyệt sẽ tìm đến địa chỉ IP đã nhận – tức máy chủ chứa nội dung website.
  5. Máy chủ web nhận được yêu cầu truy xuất nội dung website và nó gửi một tập hợp các file bao gồm HTML, CSS , các tập tin đa phương tiện khác như âm thanh, hình ảnh (nếu có) cho trình duyệt;
  6. Trình duyệt “dịch” các file mà máy chủ đã gửi thành trang web mà chúng ta nhìn thấy trên màn hình.

Có thể nói đây là một câu hỏi đơn giản nhưng việc giải đáp lại khá trừu tượng, đặc biệt nếu bạn chưa tìm hiểu một số kiến thức cơ bản về internet như tên miền, địa chỉ IP, máy chủ, …thì sẽ rất khó hình dung. Trên mạng Internet có rất nhiều cách mô tả và ví dụ, bạn có thể tìm hiểu thêm. Còn trong bài viết này, bạn có điều gì thắc mắc hoặc góp ý, hãy để lại bình luận bên dưới nhé !

Có thể bạn quan tâm:


4 bình luận

Viết bình luận theo mẫu

(Các mục bắt buộc được đánh dấu * )